Çocuklarda Şiddet Eğilimi

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) şiddetin tanımını bir kişinin psikolojik yara almasına veya fiziksel güç ve başka türlü zorlamalarla bir kişinin yaralanmasına, ölümüne neden olabilecek eylemlerin gerçekleştirilmesi olarak tanımlamıştır. Bu duruma ek olarak fail (şiddet uygulayan kişi), mağdurun, kültürel değerleri, mal varlığı ve bedenine zarar verebilir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, çocuk ve gençlerin şiddete eğiliminin arttığını göstermiştir. Çocuklarda görülen şiddetin tek bir nedeni yoktur. Şiddetin ortaya çıkmasında genetik ve çevresel faktörler etkilidir. Çocuklar şiddeti çoğunluklaaileden ve kitle iletişim araçlarından öğrenmektedirler. 17 şehirde ve 1850 lise öğrencisi ile yapılan bir araştırmada, öğrencilerin % 74’ü ailelerinden şiddet gördüğünü ifade etmiştir. Aynı öğrencilerin %65’i ise şiddeti başkalarına uyguladıklarını belirtmiştir. Bu oldukça fazla bir orandır. Kitle iletişim araçlarından edinilen kavga, ölüm, cinayet gibi haberlerinin de çocukları olumsuz etkilediği bilinmektedir. Ayrıca aile ortamında şiddet içerikli olayların takibinin (izlenmesi, dinlenmesi, okunması ve muhabbetinin yapılması vb.) çocukların şiddeti hayatlarının bir parçası olarak görmesini sağlayabilir ve normalleştirmesine zemin hazırlayabilir. Bununla birlikte, çocukta bir yatkınlık varsa şiddet içerikli davranışların ortaya çıkmasını körükleyebilir.

Çocuklar şiddet içerikli davranışlar sergilemeye genellikle okul öncesi dönemde başlarlar. Bu davranışlara; öfke patlamaları, fiziksel şiddet davranışları (vurmak, tekmelemek, itmek, yaralamak), kavga etmek, başkalarına zarar verme ile ilgili tehditlerde bulunmak, hayvanlara yönelik acımasız davranışlar, yangın çıkarmaya teşebbüs etmek veya eşyalara bilerek zarar vermek gibi davranışlar örnek verilebilir.

Şiddet Davranışı İçin Risk Faktörleri ve Erken Uyarı İşaretleri Nelerdir?

Şiddete maruz kalmak, sosyal içe kapanma, yalnızlık, yoğun izolasyon, aşırı reddedilme, şiddet mağduru olmak, dalga geçilme, tacize uğrama, şiddeti resimler ve yazılar ile anlatmak, kontrol edilemeyen öfke, fevri davranma, tekrarlı vurma, zorlayıcı davranışlar gösterme, farklılıklara toleransın olmaması gibi faktörler şiddet eğilimi için uyarı işaretleridir.

Şiddet Eğilimi Olan Çocuğa Nasıl Yaklaşılmalıdır?

• Ä°lk önce ÅŸiddetin nedenleri ve tetikleyicilerini anlamaya çalışın.
• Åžiddet uygulama konusunda çocuÄŸun düşüncelerini öğrenmeye çalışın.
• ÇocuÄŸunuz ÅŸiddet uyguladığında verdiÄŸiniz tepkilerde tutarlı olun, bu tutarlılığı eÅŸiniz ile de paylaşın.
• Åžiddet karşısında kesin ve net sınırlar koymaya çalışın ve koyduÄŸunuz sınırlar çocuk tarafından açık ve anlaşılır olsun.
• Olumlu davranışlarını övün ve bu davranışları pekiÅŸtirmeyi destekleyin.
• ÇocuÄŸunuzu yargılayıcı ve suçlayıcı ifadelerden kaçının.
• ÇocuÄŸunuzu tehdit
• ÇocuÄŸunuzun duygularını ifade etmesine izin verin, onunla bol bol duygular hakkında konuÅŸun.
• Onu sevdiÄŸinizi ve önemsediÄŸinizi fırsat buldukça söyleyin.
• Birlikte kaliteli vakit geçirin. (Oyun oynamak, muhabbet etmek, parka gitmek, bisiklet sürmek, birlikte kek yapmak, resim yapmak, film izlemek gibi.)

Şiddet Eğilimli Çocuğunuz Karşısında Neler Yapmalısınız?

• ÇocuÄŸunuzun internet ve televizyon ile geçirdiÄŸi vakitlere kısıtlama getirin. Ekran süresini azaltın. Oynadığı ÅŸiddet içerikli oyunları kaldırın.
• ÇocuÄŸunuzun oyunlarını ve seyrettiklerini takip edin.
• ÇocuÄŸunuza hangi oyunları oynayabileceÄŸini, ne tür içerikler izleyebileceÄŸini nedenleri ile açıklayın.
• Çocuklarınızın odasına televizyon koymayın, varsa kaldırın. ÇocuÄŸunuz yatarken odada kitle iletiÅŸim araçları bulunmasın.
• Ä°zlediÄŸiniz programlarda ÅŸiddet içeren görüntüler varsa kapatın ve izlemesine izin vermeyin.
• Çocuklarınızla ÅŸiddet ve ÅŸiddetin olumsuz sonuçları, nelere yol açabileceÄŸi ve nasıl sonuçlarının olacağı hakkında konuÅŸun.
• Åžiddetin oyunlardaki gibi bir eÄŸlence olmadığını, mutluluk deÄŸil, acı ve üzüntü gibi olumsuz duygulara sebebiyet verdiÄŸini anlatın.
• EÅŸiniz ve siz ÅŸiddet içeren söylemlerde ve davranışlarda bulunuyorsanız bunları sonlandırmaya çalışın.
• Görmek istediÄŸiniz davranışın modeli olun. Ona ebeveynleri olarakörnek olmaya çalışın. Çocukların anne ve babasının davranışlarını referans aldıklarını unutmayın.
• ÇocuÄŸunuzun kimlerle arkadaÅŸlık kurduÄŸunu bilin.
• ÇocuÄŸunuza korktuÄŸunda her zaman sizinle konuÅŸabileceÄŸinin onun her zaman yanında olacağınızın güvenini vermeye çalışın.
• Okulla iletiÅŸim halinde olun, okulun rehberlik servisinden yardım alın.
• ÇocuÄŸunuzu sosyal aktivitelere yönlendirin.(Spor, müzik veya resim kursuna yönlendirebilirsiniz).
• Bir uzmandan destek alın.
• Unutmayalım,ÅŸiddet öğrenilmiÅŸ bir davranıştır. EÄŸer bu davranış öğrenilmiÅŸ ise, olumlu davranış da öğrenilip ÅŸiddetin yerini alabilir.