Yazılar

Diş Buğdayı Nedir?

Diş buğdayı Orta Asya’da ortaya çıkan ve günümüze kadar ulaşan bir Şaman geleneğidir. Çocuğun diş çıkarmasını kutlamak için düzenlenir. Kutlamada çocuğun diş çıkarma sürecini ağrısız, ateşlenmeden geçirmesi ve hayat boyu sağlıklı dişlere sahip olması temenni edilir.

Diş buğdayı kutlamasında çocuğun çıkan ilk dişini gören kişinin özel bir hediye  alması beklenir, hatta bazı yörelerde bu kişi dişi gördüğünde bebeğin elbisesini yırtar ve aileye müjdeli haberi verir. Daha sonra diş buğdayı kutlaması organize edilir ve yakınlara, akrabalara iletilir.

Diş Buğdayı Nasıl Kutlanır?

diş buğdayı kutlaması

Kutlama süreci yöreden yöreye bazı farklılıklar gösterse de temel adımlar genellikle aynıdır.

Öncelikle, çocuk kutlama alanının ortasına oturtulur ve kafasının üzerinden hedik dökülür. Çocuğun başında kalan hedikler ipe dizilir. Bu ipe dizilen hedikler çocuğun dişlerinin düzgün şekilli, inci gibi çıkmasını simgeler. İpe dizilmiş hedikler kız çocuklarının başına, erkeklerin ise boynuna takılır.

Yere dökülen hedikler ise kuşlar için cam önüne veya kapıya bırakılır. Geleneğin bu adımı da çocuğun büyüdüğünde insanlık ve doğa için faydalı olmasını simgeler.

Ayrıca, diş buğdayı kutlamasında çocuğa birçok farklı meslek grubunu simgeleyen araçlar sunulur. Çocuğun seçimine göre gelecekteki mesleğinin belirlendiğine inanılır. Örneğin; kitap seçen çocuğun öğretmen, makas seçenin terzi olacağına dair beklentiler oluşur.

Bazı yörelerde ise sadece makas, kuran ve altın sunulur. Kuranı seçen çocuğun okuyacağına, makası seçen kız çocuğunun ev hanımı olacağına, altını seçenin zengin olacağına inanılır.

Günümüzde bu gelenek daha modern bir hal alarak diş partilerine dönüşmüştür.

Diş Buğdayı Nasıl Hazırlanır?

Diş buğdayının ana malzemeleri buğday ve nohuttur. Bazı yörelerde bulgur da tercih edilebilir fakat yaygın olan malzeme buğdaydır. Bulgur tercih eden yörelerde geleneğin ismine diş bulguru olarak da rastlanabilir.

Haşlanan buğday ve nohuta ek malzemeler tamamen tercihe bağlı olarak seçilir. Yaygın olarak kullanılan ek malzemeler: badem, leblebi, ceviz, fındık, tarçın ve çeşitli şekerlerdir. Süsleme ve sunumda diş şeklinde jelibonlar da kullanılmaktadır. Bu tarifte buğday dişi simgelediği için haşlanma derecesi ve diriliği önemlidir, lapa olmamasına özen gösterilir.

Diş buğdayına ek olarak misafirlere kek, börek, tatlı gibi ikramlar da sunulur. Bunlar genellikler anne tarafından değil, yakınları tarafından hazırlanır.

Diş Buğdayının Anneye Etkileri

Diş buğdayı geleneğinin çocuk için amaçlarının yanı sıra asıl somut faydası anne için ortaya çıkmaktadır. Anneler hamilelikte ve lohusalık döneminde genellikle zorlanırlar ve kendilerine çok az zaman ayırabilirler. Tüm bu anne için yeni ve zor süreçten sonra diş çıkarma süreci başlar. Bu da yeni zorlu bir sürecin habercisidir. Bu süreçte çocuklar genellikle geceleri ateşlenir ve huysuzlanır dolayısıyla anneler de uykusuz ve huzursuz geceler geçirir.

Annenin yakınları ve akrabaları bu kutlama vesilesiyle anneye destek olurlar. Ona yalnız olmadığını ve her türlü ihtiyacında yanında oldukları hissettirler. Bu gelenek annenin sosyalleşmesine ortam hazırlarken, maddi ve manevi desteği de beraberinde getirir. İkramlar ve organizasyonu genellikle iş bölümü ile annenin yakınları halleder.

Diş buğdayı kutlaması çocuğun geleceği ile simgesel bir ilişki kurarken, anneye de büyük bir sosyal destek sağlar.

 

Bu yazı Yaren Türkmen tarafından hazırlanmıştır.

 

Lego Nedir?

Lego, 1940’ların sonuna doğru Danimarkalı bir şirket tarafından üretilen yapı oyuncağıdır. Başlangıçta tahta parçalardan oluşan legolar günümüzde plastik parçalardan oluşmaktadır.  Lego, birbirine kenetlenebilen, farklı renkte parçaların her birinin adıdır. Bu renkli ve biraraya gelebilen parçalar daha büyük yapıları oluşturmada kullanılır.

Lego Hangi Yaş Grubu İçin Uygundur?

Lego ilk dönemlerinde 7 – 16 yaş aralığını hedef alırken bugün Lego Baby ile 0 – 3 yaş grubunu, Lego Duplo ile 2 – 5 yaş arası çocuklar hedef alınmıştır.

Günümüz teknolojisi sayesinde dijital dizayn yöntemiyle üretilen legolar için artı yaş sınırı kalmadı diyebiliriz. Lego, bebekten yetişkine tüm yaş grupları için önemli bir eğlence aracı haline gelmiş durumda. Hatta, yetişkinler için özel olarak üretilen ‘’serious play’’ serisi bulunmaktadır.

Legoların Çocuk Gelişimine Etkileri Nelerdir?

lego oynamanın çocuklara faydaları

Lego çocuklarımıza bağımsız parçalar sunuyor ve onları yaratıcılıklarıyla baş başa bırakıyor. Çocuklar lego parçalarıyla beraber hayal güçlerini ortaya koymak için güvenli bir alan buluyor. Zihinlerinin ürünlerini somut bir şekilde dışa vurabilen çocuklarda yaratıcılıklarının gelişmesinin yanı sıra somut – soyut algıları da gelişmektedir.

Lego, bir yapı oyuncağı olması sebebiyle çocukların boyut ve mekan algılarını da geliştiriyor. Lego ile oynayan bir çocuk oluşturduğu evin veya arabanın dengesini, parçaların uyumunu, boyutlarını kontrol eder. Çocuk, parçlar arasında dengeyi yakalayamadığında sorunu keşfedip düzeltir ve denge kontrolünü sağlar. Bu süreçlerle çocuğun analiz yeteneği de gelişir.

0 – 3 yaş grubunu ele aldığımızda, parçaları birleştirme görevi el – kas –göz koordinasyonu için önemli bir fark yaratır. Küçük parçalarla hareket eden çocukların ince motor becerileri de gelişir. Bu yaş grubunda renkli legolar; çocukların renkleri tanıması, ayırt etmesi ve adlandırması için de önemli bir araçtır.

Ayrıca; lego cinsiyet ayrımcılıklarından da uzak olması sebebiyle de tercih edilen bir oyuncak türüdür. Kız ve erkek çocuklarına eşit uzaklıkta olan bu oyuncak sayesinde çocuklar rahatlıkla karşı cinsle akran etkileşimine girer ve cinsiyet farkındalıkları ayrımcı tabulardan uzak gelişmeye başlar. Bu farkındalık süreci; çocukların sosyal hayatları, kariyer planlamaları gibi yetişkinlik hayatlarına etkisi olacak birçok konuda fayda sağlar.

Legolar, her yaş grubuna hitap ettiği için ailelerin çocukların kaliteli vakit geçirmesi için de bir araçtır. Çocuk – ebeveyn ilişkisinde güvenli bağlanmanın bir parçasını oluşturabilir.

Bütün bu pozitif etkilerden ötürü lego yıllardır oyuncak sektörünün vazgeçilmezlerinden biri.

Lego Plastikleri Çocuklar İçin Zararlı Mıdır?

Lego plastiklerinde stiren (ABS) kullanılır. Bu yapı toksik madde içermediğinden;

  • Lego parçaları rengini kolaylıkla kaybetmez.
  • Isı, bükülme, asit gibi fiziksel ve kimyasal etkilere karşı dirençlidir. Bu koşulları sağladığı için çocuğunuza karşı yapısal bir tehlike oluşturmaz.

Legolar Hakkında Bilmediklerimiz;

  • Legonun ismi Danca Leg Godt kelimelerinden gelmektedir. Türkçesi iyi oyunlar anlamına gelir.
  • İlk lego oyuncağı ahşap bir ördek olarak tasarlanmıştır.
  • Ülkemiz oyuncak pazarında 15’ten fazla çeşit lego bulunmaktadır.
  • En büyük ve en çeşitli lego pazarına Almanya sahiptir.
  • Satışı yapılan en büyük lego seti 5900 parçalık Tac-Mahal setidir.
  • Star Wars için üretilen en büyük lego seti 5.3 milyon parçadan oluşur.
  • 1950’lerde üretilen bir lego parçası ile günümüzde üretilen legolar uyumludur.
  • Lego’nun ürettiği figürlerde küçük bir delik bulunur, bu delikle amaçlanan şey ise figürü yutan çocuğun nefes alabilmeye devam edebilmesidir.
  • 2000 yılında Lego yüzyılın oyuncağı seçilmiştir.

 

Bu yazı Yaren Türkmen tarafından yazılmıştır.

Aileler Çocuklarına Çizgi Film Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?

Günümüzde televizyon hepimizin hayatının bir parçası olmuş durumda. Anne ve babalar bazen kendilerine zaman ayırabilmek için, bazen çocuklarının  daha keyifli zaman geçirebilmesi için, bazen de eğitici olması adına çocuğuna  çizgi filmler izletmeyi tercih edebiliyor. Peki, çocuklarımız için çizgi filmi tercihi yaparken nelere dikkat etmeliyiz? Gelin beraber inceleyelim.

Çocuğa Çizgi Film İzletirken En Çok Yapılan Yanlışlar Neledir?

çizgi film izleyen çocuk

  • Ailelerin kendilerine zaman ayırabilmek ve günlük işlerini yapabilmek için çizgi filmleri bir araç olarak görmesi,
  • Çocuklara uzun süre çizgi film izletilmesi,
  • Çizgi film izleyen çocuğun uzun süre yalnız bırakılması,
  • Çocuğa çigi film izlemesi için izin verilen sürenin çocuğun ısrarı üzerine aşılması,
  • İzletilen çizgi filmin içeriğinin aileler tarafından yeterince incelenmemesi ve şiddet içeren veya çocuğun gelişimini olumsuz etkileyebilecek sahnelerinin olması,
  • İzletilen çizgi filmin çocuğun yaşına uygun olmaması, ailelerin çocuklara kendi izledikleri programları izletiyor olması  veya ailelerin çok erken yaşlarda çocuğa çizgi film izletmeye başlaması,
  • Ailelerin çocuklarına yemek yedirirlerken çizgi film izletmeyi tercih etmesi.

Çocuğa Kaç Yaşından İtibaren Çizgi Film İzletilmeli?

Öncelikle söylemeliyiz ki çocuğunuz  televizyonla ne kadar geç tanışırsa o kadar iyi. Ancak maalesef ki bu bazen mümkün olamayabiliyor. Bu gibi durumlarda ailelerin 2 yaşına kadar televizyon izletmemeleri öneriliyor. 2 yaşından sonrasında ise çocuğun televizyon izleme süresine ailelerin belirli sınırlandırmalar getirmesi gerekiyor.

Çocuğun Çizgi Film İzleme Süresi Ne Kadar Olmalı?

2 yaş ve üzeri çocuklara sahip olan ailelerin çocuklarına günde 1 saatten fazla televizyon izlemek için izin vermemeleri gerekirken, 4 yaş ve üzeri çocuklarımız için bu sürenin en fazla 2 saati geçmemesi gerekiyor. Burada ailelerimizİn belirlemiş oldukları saat sınırlamalarına düzenli olarak uymaları ve çocukları televizyon izlemeye başlamadan önce çocukları ile anlaşma yapmaları gerekiyor. Çocuklar izin verilen süre sona erdiğinde ısrarcı tavırlar sergileseler bile ailenin izin verilen sürenin üzerine çıkmaması ve çocuklarına gerektiğinde hayır diyebilmeleri çocukların sağlığı için önem teşkil ediyor.

çocuk çizgi film izlerken nelere dikkat edilmeli

 Çocuk Çizgi Film İzlerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Çocuklar televizyon izlerlerken aileler bu süreyi  kendilerine  ayırabilecekleri  boş bir zaman olarak görebiliyorlar. Ancak ailelerin çocuklar çizgi film izlerken çocukları ile birlikte zaman geçirmeleri ve izledikleri çizgi film hakkında ara ara çocuklarına sorular sormaları gerekiyor.  “Bu karakterin adı neydi? Sence bu karakter neden böyle davrandı? Sen onun yerinde olsaydın nasıl davranırdın? Bir sonraki bölümde sen oynayacak olsaydın bu nasıl bir bölüm olurdu? ” Bunlar ve benzeri gibi çocuğun yaşına uygun sorular çocuğun izlediği çizgi film hakkında daha çok düşünmesini ve hayal kurmasını sağlıyor. Ayrıca ailelerin  yemek saatinde çocuklarına televizyon izlemek için izin vermemeleri, evlerine misafir geldiğinde ya da çocukları kendilerine çok fazla soru sorduğunda çizgi filmleri çocuklarını oyalamak için bir araç olarak görmemeleri gerekiyor.

Tercih Edilecek Çizgi Film Hangi Özelliklere Sahip Olmalı?

Ailerin çocukları  için tercih edecekleri çizgi filmler;

  • Çocukların sayıları, renkleri, kavramları kolaylıkla öğrenebilecekleri ve dil gelişimlerini olumlu etkilemeli,
  • Çocuklar için uygunsuz kelimeler ve şiddet öğeleri içermemeli,
  • Cinsel içeriklere sahip olmamalı,
  • Çocuğun beden algısını olumsuz etkilememeli(Örn. Çocuğun aşırı zayıf olmaya eğilimli hale gelmesi),
  • İçerisinde yer alan müzikler, danlar ve renkli karakterleriyle çocuğun eğlenirken öğrenebilmesini sağlayabilmelidir.

Ayrıca ailelerin 6 yaşına kadar çocuklarına gerçeklikten uzak olmayan çizgi filmleri izletmeleri gerekmektedir. 6 yaş altındaki çocukların izleyeceği çizgi filmlerde eğiticilik ön planda olmalıdr.6 yaşından itibaren ise aileler çocuğun hayal gücünün gelişmesine faydalı olabilecek gerçeküstü olaylar, karakterler içeren çizgi filmleri çocuklarına izletmeye başlatabilirler.Çocukların gördüklerinden ve duyduklarından büyüklere göre daha çabuk etkilenebildikleri ve izletilen çizgi filmin yanlış tercih edilmesinin çocuk için tahmin edilenden çok daha olumsuz olabileceği unutulmamalıdır.

Çocuk Gelişimi için Kitaplar mı Çizgi Filmler mi Daha Faydalı?

Elbette bunun net bir cevabını vermek zor. Çocukluk döneminde ailelerin çocuklarının gelişimi için tercih edecekleri her türlü çocuğun yaşına uygun aktivite belirli sınırlar içerisinde çocuk için faydalı olacaktır. Ancak ailelerin  çocuklarına televizyon izlemek için verecekleri sürenin  olabildiğince kısa olması ve geriye kalan zamanda ailelerin çocukları için daha çok eğitici kitaplarla yapabilecekleri  aktiviteleri tercih etmeleri çocukların göz sağlığı, ruh sağlığı ve olumlu gelişimi için önemlidir.

Bu yazı İlayda Altındağ tarafından yazılmıştır.

En Güzel Çocuk Şarkıları: Arkadaşım Eşek

ARKADAŞIM EŞEK

Kaç yıl oldu saymadım, köyden göçeli
Mevsimler geldi geçti görüşmeyeli
Hiç haber göndermedin o günden beri
Yoksa bana küstün mü unuttun mu beni
Dün yine seni andım gözlerim doldu
O tatlı günlerinin bir anı oldu
Ayrılık geldi başa katlanmak gerek
Seni çok çok özledim arkadaşım eşek
Arkadaşım eş
Arkadaşım şek
Arkadaşım eşek
Yaban tayları çayırda tepişiyor mu
Çilli horoz kedilerle dövüşüyor mu
Sarı kız minik buzağıyı sütten kesti mi
Kuzularla oğlaklar sevişiyor mu
Uzun kulaklarını son bir kez salla
Tüm eski dostlarımdan bir haber yolla
Ayrılık geldi başa katlanmak gerek
Seni çok çok özledim arkadaşım eşek
Arkadaşım eş
Arkadaşım şek
Arkadaşım eşek

En Güzel Çocuk Şarkıları: ARI

ARI

Yaz geldi, çiçekler açtı
Arılar hep çalıştı
Arı vız vız vız diye çalışır
Arı vız vız vız diye çalışır
Önce menekşeyi koklar
Sonra gülü emeriz
Arı balını, arı balını
Arı balını, arı balın
Biz çok severiz
Fırtınalı günde kışın
Karlı buzlu havada
Arı uyuklar, arı uyuklar
Arı uyuklar, arı uyuklar
Sıcak yuvada
Yaz geldi nazlı çiçekler
Güzel güzel açalım
Haydi arılar haydi arılar
Haydi arılar, haydi arılar
Biz de yuvadan kıra çıkalım

En Güzel Çocuk Şarkıları: Annemize Türkü

ANNEMİZE TÜRKÜ

Güneşin alası çok
Her evin çilesi çok
Analar çeker yükü
Kimsenin bilesi yok
Gelin çiçek verelim
Yollarına serelim
Sevgi dolu türkülerle
Annemize verelim
Çocuğa bakar anne
Evine tapar anne
Gece gündüz çalışır
Yarını yapar anne
Gelin çiçek verelim
Yollarına serelim
Sevgi dolu türkülerle
Annemize verelim