Gelişim Sorunları

Resilience: Ruhsal Dayanıklılık/Dayanıksızlık

Tarih: 20 Temmuz 2017 - Perşembe
Uzman görüşü için konu öner.

Ruhsal hastalıkların doğası; başlangıç yaşı, genetik ve çevresel yatkınlıklar, nörobiyolojik özellikler, risk ve koruyucu faktörler ile şekillenir.

Risk faktörleri olarak; Ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, Sosyal sınıf, Zeka seviyesi, Travmatik yaşam olayları, Mizaç özellikleri, Aile ve akran ilişkileri, Gelişimsel gecikmeler, Çatışmalı aile ortamında büyümek en önde gelenler olarak sayılabilir.

Strese dayanıklılık yapısal mı yoksa öğrenilen bir durum mu dur?

Dayanıklı insanlar stresli hayat olayları ve değişimlerine çabuk adapte olanlardır. Daha doğrusu negatif duygular yaşandığında olumlu düşüncelere yönelebilmeyi hızlıca gösterebilenlerdir. Hayal kırıklıkları şiddeti değişen derecede olumsuz duygulara sebep olur. Böylesi zamanlarda başka inanç ve kararların devreye girebilme esnekliğini oluştururken karar verme mekanizmaları ve dikkat fonksiyonlarının iç içe işlev gördüğünü unutmamak lazım.

Tahmin edileceği üzere pozitif düşünce ve duyguların öne geçirildiği, keyifli ve farklı ilgi alanlarının çoğaltıldığı bir bünyede negatif duyguların barınması daha kısa sürelidir. Bilindiği gibi doğuştan getirdiğimiz özelliklerin farkına varıp belli egzersizlerle güçlendirilebilmeyi başarmak herkes için aynı süreçleri takip etmeyebilir. Psikoterapilerin ana çekirdeğini oluşturan farkındalık ve beceri gelişimi neden bazı kişilerde daha kolay ve diğerlerinde daha zordur? Biyolojik mekanizmaların rolü nedir?

Ruhsal dayanıklılıkta hangi biyolojik öğeleri değerlendirmek gerekli diye sorulduğunda;
1) Mizaç ve duyusal hassasiyetler,
2) Güvenli Bağlanma,
3) Zihin Teorisi yani genel anlamda empati becerileri,
4) Dikkat fonksiyonlarının yeterli çalışabilmesi,
5) Duyguları düzenleyebilme fonksiyonları olarak sınıflayabiliriz.
Zihinselleştirme ve empati becerilerinin gelişimi psikoterapilerin ana odaklandığı alanlardır. Bu alanda duyguların algılanma ve yorumlanma biçimleri, bellekteki anılar, beklenti ve inançlar üzerinde çalışılır. Duygusal zekanın bileşenleri olan; farkındalık, öz-denetim, sosyal farkındalık ve sosyal becerilerin tümü terapi müdahalelerindeki hedef yapılardır.

Bu yazıda ruhsal dayanıklılığın sağlanmasına katkı sağlayacak bir terapi modeli olarak Zihinselleştirme Temelli Terapiden kısaca bahsetmek istiyorum. Aile terapilerinde kullanılan bu terapi modelinde Zihinselleştirme gelişiminin sağlanması için; birbirine güven kapasitesini genişletebilme, merakla dinleyen araştırmacı soru tekniği (yani etiketleme veya yargılayıcı olmayan) ile düşünmeyi öğrenmek, kendi ve diğerindeki duygulanımların farkına varabilmek, kendini karşıdakinin yerine koyabilmek, hikayesindeki devamlılığı sürdürmesine ve yorumlamasına ayna tutabilmek… süreçlerini çalışmak gerekir. Özetlersek zihinselleştirmede; empati, dikkat ve duyguların düzenlenmesinin bir arada incelenmesi esastır.

Bazı biyolojik öğelerin değişimi her ne kadar zor olsa da, biliyoruz ki insan adaptasyona çok açık bir varlıktır.

 

Sadece 3 adımda çocuğunuzun gelişim seviyesine uygun programımıza ulaşın.

Programdaki aktiviteleri çocuğunuzla yaparak, çocuğunuzun gelişim
seviyesini ulaşabileceği en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olun.

Hemen çocuğunuzun gelişim seviyesini belirleyen soruları yanıtlayın.

çocuk gelişimi

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER YAZILAR