Çocuk Gelişimi

Kardeş Kıskançlığı İçin Ne Yapılabilir?

Tarih: 10 Nisan 2019 - Çarşamba
Uzman görüşü için konu öner.

Aileler İçin İkinci Çocuk ve Kardeş Kıskançlığı | Çocuk Eğitimi


Kardeş ilişkisi çocukların duygusal ve sosyal gelişimlerini destekleyen oldukça kıymetli bir ilişki şeklidir. Genellikle anne babalar ilk çocuklarını büyüttükleri dönemde deneyim ve bilgilerinin eksik olması nedeni ile kaygılıdırlar. Aile büyüklerinin önerileri okuyarak edindikleri bilgiler ve diğer çocuk sahibi arkadaşlarının deneyimleri arasında çoğunlukla sıkışıp kalırlar. Bu sürekli kontrol ve iyi ebeveynlik yapma arzusu farkında olmadan bağımlı bir ilişki yaratabilir. Anne babanın çocuktan beklentilerinin de yükseldiğini gözlemlemekteyiz. İlerleyen dönemlerde çocuğa bir kardeş yapma arzusu oluşabilir ve anne – babalar ikinci bir çocuk planı yaparken değişen duygular hissedebilir. Birçok soruyu düşünürken kendilerini bulabilirler.

● Çocuklara bakmakla ilgili fiziksel ve ekonomik yükde ikinci bir çocuk planında önemli bir faktördür.

● Sadece büyük çocuğun kardeş istemisi ile hareket edilmemeli anne ve babanın da bu duruma hazır ve istekli olması gerekir.

● Kardeş ilişkisini her iki tarafın da büyümesi ve gelişmesi için bir fırsat olarak düşünmek gerekir. Günlük hayatta karşılaşabileceği bir çok sorunu ve bu durumların yarattığı duyguları çözümlemesini sağlayan deneyimleri olacaktır.



Kardeşler Arası Kıskançlık İlişkisinde Aile Yaklaşımları

Ailede ilk çocuğun kardeşi kıskanması ile sıklıkla karşılaşılır, zaman zaman kardeşinde büyük çocuğu kıskandığı görülebilir. Ebeyvenlerin beklentisi ise kardeşini kabul etmesi ve kıskanmaması yönündedir. Kıskanmanın doğal bir duygu olduğu, bunun anne ve babanın tutumları ile şekilleneceğini unutmamak gerekir. Sürekli korunan küçük kardeş aralarındaki ilişkide rekabetin artmasına ve kardeşin hedefi haline gelmesine dönüşecektir. Adil olmak yerine birbirlerini anlamaya yönelik davranışlar sergilediğimizde çatışmalarının azaldığını gözlemleyebilirsiniz. Doğru ve yanlış davranışlarla ilgili karar verirken onların da fikirlerini almak ve çözümleri beraber karar vermek sorumluluk almalarına, daha az çatışmalarına yardımcı olacaktır.

Çocuklarına eşit davranmaya çalıştıklarını aslında bu durumun onların arasındaki rekabeti arttırdığını, birbirlerinin gördüğü ilgiyi sürekli takip ettiklerini gözlemlemekteyiz. Aslında yaşlarına göre ihtiyaçları ve bunlara ayrılacak süreler farklı olabilir. Birbirlerinin farklı yönlerini ve bunlara göstereceğiniz ilginin de değişebileceğini öğretmek çok daha iyi bir yöntem olacaktır. Onların farklı ve güçlü yönlerini vurgulamak bireyselleşmelerine de yardımcı olacaktır.



Çocukların kardeş kıskançlığı ile ilgili sergilediği davranışlar ve anne – baba tutumlarını şu şekilde sıralayabiliriz.

● Aileye yeni katılan kardeş sonrasında, aslında bebeğin sevilmediği onun daha çok sevildiğine yönelik söz ve davranış şekillerinin sergilendiğini görüyoruz.

● İlgi ve sevginin dengeli bir şekilde sergilenmemesi ilerleyen dönemlerde çocuğun, kardeşine gösterilen ilgi ve sevgiyi çok yakından takip etmesine ve taleplerde bulunmasına neden olacaktır.

● Kardeşler arasındaki yaş farkı ne kadar az ise aralarındaki rekabet o kadar güçlü olacaktır. Cinsiyetleri aynı olan kardeşlerin arasındaki rekabetin farklı cinsiyetteki kardeşlerden yine daha fazla olduğunu görmekteyiz.

● Kardeşler arasındaki kıskanma krizlerinin doğru yönetilememesi çocukların ebeveynlerine duydukları güvenin zedelenmesine neden olur. Kızgınlık ve öfke krizleri ile bu duygularnı ifade ettiklerini sıklıkla görmekteyiz.

● Ailelerin çocukların cinsiyetlerine ve cinsiyet özelliklerine göre beklentileri ve farklı davranış şekilleri sergilediği durumlarda daha az tercih edilen çocuğun değersizlik, öfke gibi duygular hissettikleri gözlemlenebilir.

● Büyük çocuktan kardeşinin bakımı ile ilgili destek istemek anne-babaların sıklıkla başvurduğu bir yöntemdir. Büyük çocuk için görev olarak tanımlanmadığı sürece küçük yardımları yapıyor olmak keyifli bir deneyim olacaktır.

● Anne babaların tüm çocukları ile birebir geçirdikleri, ev içinde ve dışında planlanmış aktivitelerinin olması onların kendilerini ifade edebilmeleri açısından olumlu bir paylaşım olacaktır. Bunun düzenli olarak yapılması gerekir.

● Çocukların olumsuz duygularını ifade etmek için fiziksel ve duygusal krizler yaratma eğilimleri vardır. Öfke krizleri, vurma gibi baş edilmesi çoğunlukla nedeninin anlaşılmasının da zor olduğu anlar yaşanabilir. Zarar verici davranışlar elbetteki kabul edilmez ama bu davranışlara benzer sertlikte cevap verildiğinde ilk fırsatta tekrar aynı davranışı sergileyeceğini unutmamalıyız. Her kriz sonrasında nedenleri ve çözümleri üzerinde konuşmak ve bir daha olmaması için ortak çözüm önerileri geliştirmek uygun davranış şekli olacaktır. Olumlu kadar olumsuz duygularında kabul edildiğini ve beraber çözüm arandığını görmeli.



● Fiziksel yakınmalar (karın ağrısı gibi) ya da sevildiğinin sözlü onayını istemek yine sık karşılaşılan durumlardır. İlgiyi üzerinde tutmak için birçok bahane üretebilirler, dinlemek ve anlamaya çalışmak onu rahatlatacaktır.

● Bazı çocukların kardeşleri ile ilgi hissettikleri kıskançlığı ifade edemedikleri, uyku – yemek gibi alışkanlıklarının bozulduğu gözlemlenebilir. Anne dışında sosyal teması red etmek gözlenebilir. Evde ikinci bir bebek varmış gibi davranabilir. İhtiyaçları için çoğunlukla yardım isteyebilir. Parmak emme, tırnak yeme bu dönemde görülebilir. Tuvalet eğitimini kazanmış olmasına rağmen bez bağlanmasını istemek, annenin onu emzirmesini talep etmekle de karşılaşılabilir. Hissettiği sıkıntıyı ve isteği ilgiyi bu şekilde göstermeye çalıştığı görülür. Tüm bu davranışların anne ve babanın olumlu tutumları ile çözüme ulaşacağı unutulmamalıdır.


Üye olup, Haftalık Programımızı uyguladığınızda, 14 gün içinde çocuğunuzdaki değişimi fark edeceksiniz.
Çerez Kullanımı
Kişisel verileriniz, mevzuata uygun olarak toplanıp işlenir. Detaylı bilgi almak için Verilerin Korunmasını inceleyebilirsiniz.
X