Çocuk Gelişimi

Tuvalet Eğitimine Başlarken Özen Gösterilmesi Gerekenler

Tarih: 5 Şubat 2018 - Pazartesi
Uzman görüşü için konu öner.

  • Tuvalet eğitiminde temel prensip ödüllendirmedir. Bu ödüllendirme sözel ya da davranışsal ödüllerdir. Çocuğunuz, çişini ya da kakasını altına yapmak yerine tuvalete yaptığında bunun ne kadar gerekli, hoş, önemli ve başarılı bir davranış olduğunu fark etmeli. Başlangıçta tuvalete her gittiğinde onu sözel olarak ödüllendirin. Bu başarısını çocuğunuzun hayatında önemli olan kişilere (baba, büyükanne, dede vs.) çocuğunuz yanınızdayken anlatın. Fakat asla ceza uygulamayın. Arada çiş kaçırmaların olması derece normaldir. Çocuğunuza da bunun normal olduğunu ve bu eğitimde çabasını ödüllendireceğinizi fark ettirin. Çişini tuvalete yapmak yerine altına ya da yatağına yapan çocuğunuzu asla azarlamayın, utandırmayın ve özellikle diğer aile fertlerinin ve başka insanların yanında aşağılamayın. “Bir dahaki sefere başaracağına inanıyoruz” deyin.
  • Çocuğunuzun sizi tuvalette izlemesine izin verin. Çocuklar kendi cinsiyetindeki ebeveyninin tuvaleti kullanma biçimini model alırlar. Çocuğun anne-babasını izlemesi, bu merakını başka kaynaklardan gidermeye çalışmasından daha sağlıklıdır.
  • Çocuğunuzun bezini artık çıkarmayı düşünüyorsanız, bezini tuvalette değiştirmeye başlamanız, onun bu mekanla bu eylemi eşleştirmesi açısından da etkili olur.
  • Çocuğunuzun altını temizlerken ona yumuşak davranın. Uzamış bir tuvalet eğitimi kızgınlığını, çocuğunuzun altını değiştirmeye eylemine yansıtmamanız çok önemli. Çünkü bu tavır, çocukların kaygılarını artırabiliyor ve temel güven duygusu gelişimi bu evreden başlayarak olumsuz etkileyebiliyor.
  • Çiş ve kaka yapmaktan bahsederken, pis, iğrenç, kötü kokuyor gibi kelimeler kullanmayın. Bu yaklaşım çocuklarda tuvalet ve tuvaletle ilgili konulardan iğrenmeyi ve hatta korku duygusunu geliştirebiliyor. Bu da kendi başına tuvalete gitmelerini ve kendi temizliklerini becermelerini zorlaştırıcı bir etken olabiliyor. Hatta birçok çocuğun bu nedenle tuvaletten korktukları, çiş ve kaklarını tutmaya eğilimli oldukları biliniyor. “Çişli ve kakalı kalmak pistir” demek yerine “altının kuru ve temiz olması çok hoş ve rahat bir duygudur” demeniz gerekiyor. Çünkü yaklaşım açısından bu iki cümle arasındaki fark çok önemli.
  • Kendi başına külotunu indirmesini ve tekrar giymesini öğretin. Tuvalet temizliğini kendi başına nasıl yapabileceğini gösterin. Bu eylemleri mümkün olduğunca kendi başına yapabilmesini destekleyin. Sifonu çekmek, ellerini yıkamak, havlu kullanmak gibi tuvaletle ilgili diğer becerilerini de geliştirin ve her seferinde bu işleri yapmasına izin verin.
  • İsterse lazımlık kullanmasına izin verin. ilk kez tuvalete oturacak çocuğunuzun ürkmemesi (Özellikle de içine düşme tehlikesi varsa) ve çişini-kakasını yapmak istememesini doğal karşılayın. Unutmayın ki bu gerçekten çocuklar için zor bir “ilk” deneyimdir. Ama lazımlığı uzun süre kullanmayın. Onun klozetten korkmasını engellemek için, klozetin üstüne çocuklar için yapılmış klozet kapaklarından takabilirsiniz. Başlangıçta belirli aralıklarla lazımlığa ve sonra da klozete oturmasını (tuvaletini yapmadan) ödüllendirin. Çocuğunuz kendini tuvaletin üstünde güvende hissetmeli. Basamak türü yükseltiler klozete rahat ulaşmasını sağlar ve ayrıca otururken kendisini daha güvende hissetmesine yardımcı olur.
  • Tuvalet kağıdı kullanımını öğretin. Temizliğini yetirince yapamadığında sert bir şekilde müdahale etmeyin; bunun yerine temizliği kolaylaştıracak yollar öğretip başarmasına yardımcı olun. Onun elini sürmesine engel olursanız, uzun süre size ve sizin olmadığınız zamanlarda da başka yetişkinlere bağımlı kalacaktır. Bu da çocuğunuz açısından başka riskleri de beraberinde getirebilir. Yeni öğrenilen hiçbir beceri başlangıçta mükemmel değildir. Ona zaman vermeli ve bu becerisini geliştirmesi için fırsat vermelisiniz.
  • Sabırlı olun. Çocuğunuz bu sürecin başaramayacağı ve sürekli stres yaratan bir durum olduğunu düşünmemeli. Bu, onun için doğal ve keyifli bir süreç olmalı. Eğitimin temel kuralı kararlılık ve düzendir. Eğer tuvalet eğitim programını belirli bir düzen içinde kararlılıkla uygulayabilir ve çocuğunuzun da bunu başarmaktan keyif almasını sağlayabilirseniz bu kontrolü kolayca kazandırabilirsiniz. Sürekli bu konunun konuşulması, sık sık tuvalet eğitimi ile ilgili endişelerin dile getirilmesi çocuk üzerinde bir baskı yaratabilir. Bu da bu sürecin uzamasının dışında çocuğun gerginliğinin de artmasına sebep olacaktır.
  • Tüm yeterli ve olumlu çabanıza rağmen 4 yaşından sonra da çocuğunuzun alt ıslatma problemi devam ediyorsa, önce durumun fizyolojik kökenli olabileceğini düşünerek onu tıbbi bir muayeneye götürün. Önce çocuk doktorunuzu ve eğer ihtiyaç duyulursa ardından da bir üroloğun tıbbi değerlendirme yapması gerekir. Muayene sonucunda tıbbi bir sorun saptanmadıysa sorunun psikolojik kaynaklı olma olasılığı düşünülebilir. Bu durumda profesyonel bir yardıma başvurulmalı, durumun ruhsal kökenli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bir uzman yardımıyla tuvalet eğitimi programı yeniden gözden geçirilmeli, çocuğunuzun bireysel faklılığı göz önünde bulundurularak gerekirse ona ve ailenize özel yeni bir yaklaşım belirlenmelidir. Bazen uygun olmayan tuvalet eğitimi yaklaşımları da çocukların tuvalete alışmasına engel oluşturabilir. Sebebi doğru saptamak, doğru çözümü belirlemek açısından da önem taşır.
  • Çocuğunuz bazen tuvalet eğitimi kazanmış olmasına rağmen yeniden alt ıslatmaya başlayabilir. Bu durumda da yaklaşım öncelikle, tıbbi bir sorun olup olmadığından emin olmak olmalıdır. Çocuklar gerginlik, sorun ve sıkıntı yaşadıklarında bunu değişik yollarla belli edebilirler. Alt ıslatma sorunu da bu yollardan biri olabilir. Bazen çocuğunuz, yeni doğan bir kardeşi varsa, sizin bebeğe gösterdiğiniz ilgiyi kıskanır. Bunun sonucunda da altını yeniden ıslatmaya başlayabilir. Bu, annenin ve çevredeki diğer yetişkinlerin ilgisini yeniden kendi üzerine çekme çabası olarak nitelendirilebilir. Ya da aile içi iletişim problemleri, anne-baba arasındaki tartışmalar, çocuğun yeterli sevgi ve ilgiden yoksun olması, çocuk ihmal ve istismarı ve okul sorunları vb. gibi sorunlar da alt ıslatma sorununun oluşmasına neden olabilir.

ÇocukluDünya Editörünün mesajı: "Uzmanımızın yazısını okuduğunuz için teşekkür ederiz" ÇocukluDünya, sağlıklı nesillerin yetişmesine hizmet eden bir platformdur. Her çocuk özeldir ve iyi bir eğitimi hak eder. Çocuklu Dünya, çocuk gelişimi konusunda ebeveynleri bilinçlendirmek ve merak edilen soruları cevaplandırabilmek adına alanında uzman kişilerden oluşan güçlü kadrosuyla içerikler hazırlar. Çocuğunuz için bir profil oluşturarak, onun yaşına uygun çocuk aktiviteleri yahut bebek aktiviteleri gibi önerilerden faydalanmanız mümkün. Ebeveynlerin yanı sıra ebeveyn adayları için de bebek eğitimi hakkında bilgiler sunularak onları bilgilendirmek ve bilinçlendirmek amaçlanmıştır. ÇocukluDünya|Blog sekmesinde, çocuğunuzla ilgili diğer gündelik bilgileri takip edebilirsiniz. Çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimlerini özenle takip etmek ve çevreden duyduklarıyla değil, uzman görüşleriyle hareket etmek isteyen ebeveynler için doğru adres, ÇocukluDünya!

 

Sadece 3 adımda çocuğunuzun gelişim seviyesine uygun programımıza ulaşın.

Programdaki aktiviteleri çocuğunuzla yaparak, çocuğunuzun gelişim
seviyesini ulaşabileceği en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olun.

Hemen çocuğunuzun gelişim seviyesini belirleyen soruları yanıtlayın.

çocuk gelişimi

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER YAZILAR